|
«فَبَشِّرْ عبادِ الّذينَ يستَمِعوُنَ الْقَولَ فَيتَّبعونَ اَحْسَنَهُ اُولئك الّذين هَداهُمُ اللّهُ واُولئِكَ هُم اُولوا الألباب» «پس بندگانم را بشارت ده، همان كساني كه سخنان را مي شنوند و از نيكوترين آنها پيروي ميكنند. اينانند كه خداوند هدايتشان كرده و اينانند كه خردمندانند». زمر(39)، آيه 17 و 18 1. آگاهي از آرا و افكار گوناگون در رشتههاي مختلف علمي و ديني و نقد و بررسي آنها، نه تنها با عبوديت و هدايت الهي منافات ندارد، بلكه شرط بندگي خدا و يكي از راههاي بهرهمند شدن از هدايت الهي است (فبشر عباد الذين…اولئك الذين هداهم الله). 2. بندگان خاص الهي كساني هستند كه طالب و راغب شنيدن نظرهاي گوناگون براي رسيدن به بهترين نظر و سخن ميباشند و در جستوجوي علم و دانش فعالند، نه منفعل (استماع، شنيدن ارادي توأم با توجه و گرايش است، ولي سمع و سماع، ممكن است غير ارادي و بدون توجه هم باشد). 3. بندگان خاص الهي، از بينش باز و افق فكري گستردهاي برخوردارند و آزاد انديشند، و چون از حقانيت منطق و مكتب خود مطمئنند، از گوش فرا دادن به سخنان مذاهب و مكاتب ديگر هيچ ترس و تعصبي ندارند، بلكه آن را پيامي مسرت بخش تلقي ميكنند [فبشر (بشارت ده)؛ القول (همه سخنها)]. 4. آنان، قدرت سنجش و نقد و بررسي آراي گوناگون را دارند و اهل نقد و نظرند و چنين نيست كه تنها با افكار و آراي مختلف آشنا و ناقل آنها به ديگران باشند. 5. هدف بندگان خاص الهي از بررسي نظرها و ديدگاههاي مختلف و تحليل و ارزيابي آنها، راهيابي به بهترين نظر و سپس پيروي از آنها در زندگي فردي و اجتماعي، در همه ابعاد عقيدتي، اخلاقي و عملي است (فيتَّبعون احسنه). 6. تنها با مطالعه و اطلاع كافي از نظرها و ديدگاههاي مختلف در يك موضوع و سنجش و مقايسهآنها با يكديگر است كه نقاط ضعف و قوت هر يك آشكار ميگردد. همچنين با جامعيت در آگاهي و بينش، و تجزيه و تحليل سخنان مختلف است كه عقل و انديشه رشد ميكند و شكوفا ميگردد (يستمعون القول فيتَّبعون احسنه… اولئك هم اولواالالباب). 7. علم تكاپويي جمعي است و بدون فعاليت گروهي و تضارب آرا در پژوهشهاي علمي و ديني، رسيدن به بهترين و استوارترين نظريهها امكانپذير نيست [با توجه به اينكه كلمات آيه جمع است، نه مفرد:عباد (نه عبد)، يستمعون (نه يسمع) و…]. |